Kuyu Temel, Kuyu Temel Nasıl Yapılır ?

20 Aralık 2016

İksa yöntemlerinden biri olan kuyu temel çalışmaları bitişik nizam yapılarda , ihtiyaç duyulan her derin kazılarda toprak kayması sonucu doğacak  can ve mal kaybını en aza indirmek için yapılan uygulamadır.

Kuyu Temel Neden Tercih Edilir ve Avantajları

Gelişen şehirleşmede Kuyu Temel uygulamasını diğer iksa sistemlerinden ayıran, onu bu alanda vazgeçilmez kılan, hem istinat hem taşıyıcı perde görevini yapması, bununla kalmayıp mevcut m2 kullanım alanından yer kaybı yaşanmaması ve diğer iksa sistemlerine göre ekonomik olması yapı sahibi tarafından tercih edilmesini sağlar.

Kuyu Temel Nasıl Yapılır

  • Projesine uygun şekilde kuyu uygulaması yapılır.
  • Keson kuyunun doğru, aksında, güvenli ve kaliteli olması için, ağız yapısı iyi dizayn edilmelidir.
  • Kuyu kazıları genellikle 2mX3m , 150cmx3m boyutlarında dikdörtgen profilde yapılır. Projesi doğrultusunda gerekirse bu ölçüler belli değerlerde değiştirilebilir.
  • Kuyu imalatına kazı emniyeti açısından atlamalı olarak başlanmadır.
  • Kuyularda zayıf kaya nitelikli olmayan zeminlerde kazma ve küreklerle, kaya nitelikli sert zeminlerde ise havalı kırıcı kompresör ile kazı yapılır.
  • Kazı destekleme için tahkimat elemanı olarak ahşaplar kullanılır. Kazı ilerledikçe düşey ahşaplar tüm kazı çevresine yerleştirilir. Kademeler halinde yatay ahşap elemanlarla desteklenir.
  • Kazı destekleme adımları (yatay) , zemin koşullarına göre yerinde tespit edilir. Yatay destek elemanları kaya nitelikli zeminlerde 120 cm düşey aralıklarla yapılabilirken zayıf zeminlerde 50 cm’ye kadar düşebilir. Ana destekleme elemanlarının gerilmeleri tam karşılaması için yeterli sayıda kama ve fırça kullanılır.
  • Yeraltı suyu olması durumlarda, çalışma alanı içinde bir su çukuru sürekli derin tutulur. Suyun yayılması engellenerek zemini zayıflatacak etkiler en aza indirilir ve kuru çalışma ortamı sağlanır.
  • Asansör kovası (kazıdan çıkan malzeme) gırgır tabir edilen inşaat vinçler ile yukarı çıkarılarak kuyu dışına atılır
  • Asansör kovası düşme tehlikesi yaratmayacak kadar doldurulur, emniyet açısından kova altına taş yapışıp yapışmadığı kontrol edilir
  • Projedeki nihai ( - ) derinliğe ulaşınca kazı işlemi tamamlanır.
  • Mevcut kuyu temel projesindeki demir donatı bağlanır yapı denetim yetkilisi tarafından onaylandığında, beton sırasında düzgün kalacak sağlamlıkta kuyu içinde bağlanarak kafes haline getirilir. Atlamalı kuyu imalatında bir sonraki Kuyu temel perdesinin betonarmenin sürekliliğini ve yükün aktarımında yardımcı oluck yan filiz donatılar ilave edilir. Donatı her tür yağ, pas, çamur vb. kirlerden temizlenir. Uygun paspayları yeterli sayıda koyulur, plywood kalıp yerleştirilerek betonu taşıyacak sağlamlıkta destelenir.
  • Kaliteli düz beton yüzeyi çıkması için kalıp iç yüzeyleri temizlenir
  • Donatı kafesi ve kalıp düzgün yerleştirildikten sonra projedeki beton sınıfı dökümü yapılır.
  • Beton herhangi bir segregasyona sebep olmayacak yükseklikten dökülür, gerekirse hortum ya da boru kullanılır.
  • Betonun iyi yerleşmesi ve görevini tam anlamı ile yerine getirilmesi için beton içerisine hapsolmuş havanın çıkarılması gerekir bunun için vibratör kullanılır.
  • Beton dökümü tamamlandıktan sonra beton koruması için sulama yapılır ya da kürleme istenirse kür malzemesi sürülür.
  • Atlamalı birinci kuyular tamamlandıktan sonra aynı şekilde ara kuyular yapılır. Kuyuların beraber çalışması için birinci ara kuyulardaki yan filizler açılarak ara kuyular içine uzatılır. Gerekmesi halinde başlık kirişi yapılarak kuyular birbirine bağlanır.

 

 Ülkemizde son zamanlarda artan kentsel dönüşüm projelerinde oldukça fazla kullanılmaya başlanan kuyu temel sistemi yapı firmalarının vazgeçilmezi arasındadır. İnşaat sektöründe işçiliğin en tehlikeli boyutlarda yapıldığı ve emeğin en bol olduğu işler arasında yer almaktadır. Projelerde can ve mal kaybını önlemek adına yapılan bu çalışmanın maddi boyutu diğer iksa yöntemlerine göre daha ekonomiktir. 

Kuyu temel inşaat projesinin hafriyat çalışmasından önce komşu parselleri yolların toprak kaymasını önlemek için iksa perdesi bunun yanı sıra yapılacak kuyu temel perdenin binanın ana taşıyıcı perde görevini yapması diğer iksa çalışmalarında fore kazık , mini kazık gerek kalmaz ve değerli olan arsanızın m2 yer kaybını önlenmiş olur. İksa çalışması fore kazık veya mini kazık olduğunda hafriyat çalışmasından sonra tekrar yapılacak betonarme perde ek bir maliyet işçilik ve malzeme gideriniz olacaktır fore kazık,mini kazık yapıldığında alan mevcut m2 azalma olacaktır.kuyu perde ve kuyu temel uygulamasında proje içindeki iksa ve ana taşıyıcı perde imalatı yapılarak maliyet en az indirilir.kuyu temel istenilen projelerde statik mühendisi zemin etüd analiz sonuçlarına bakarak proje içersindeki kolon aplikasyonları gözden geçirerek kuyu anonaları ebatlarını , sıralarını numaralandırılır.kuyu ölçüleri 3mx2m , 3mx1,5m , gibi ölçüler değişe bilir her projede.kuyu temel uygulaması örnek bir proje verecek olursak , 21m cephe uzunlukta 7 adet kuyu oluşturmak gerekir 3m kuyulardan sıralama göre yapılacak kuyuların sıra numaralandırılır ilk önce 1,3,5,7 kazılır.(1). kuyu kazı esnasından kullanılan iksa kerestesi kaset haline getirilir ve kamalar çakılır.kazı çıkan hafriyatı çıkarması için inşaat vinç kullanılır. Kova ile çekilir el arabası yardımı ile kuyu çevresinden uzaklaştırılır.kuyu temel kazı el aletleri ile devam eder her 120cm derinlik sağlandığında tekrar iksa kerestesi ile kaset çevrilir ve böylece istenilen - nihai kazı koduna kadar güvenlik alınarak devam eder.istenilen - kod seviyesine ulaştıktan sonra inşaat statik projesindeki yapılması istenilen ø8-32 kalınlıkta demir donatı bağlanarak demir işçiliği son bulur.2. numaralı kuyu için tevzi demir filizler istenilen belli ararlıklarla bırakılır inşaat kalıp çakılarak beton dökülür 1nci kuyu biter ve sıralamadaki 3ncü kuyu başlanır.sıralamadaki 1,3,5,7 beton döküldükten sonra sıradaki 2,4,6kuyular açılır tevzi demir filizleri donatılara bağlanarak betonarmenin sürekliliğini ve yükün aktarımında yardımcı olur.

 

Muhammet Ali Sarıoğlu

Yazar hakkında kişisel bilgiler.